Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου 2026

ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ

 




Ανθεκτική υπέρταση είναι η πίεση που παραμένει πάνω από 140/90 mmHg

παρά τη λήψη τριών ή περισσοτέρων αντιυπερτασικών φαρμάκων, 

εκ των οποίων το ένα πρέπει να είναι διουρητικό. 

Ορίζεται ως «ανθεκτική» όταν η πίεση δεν επιτυγχάνει τον θεραπευτικό στόχο παρά τη χορήγηση της κατάλληλης αγωγής, αφού έχει επιβεβαιωθεί η συμμόρφωση του ασθενούς και έχουν αποκλειστεί άλλες αιτίες.

Η διάγνωση γίνεται μόνον αφού έχει διαπιστωθεί ότι ο ασθενής ακολουθεί τη θεραπεία του και έχουν αποκλειστεί άλλες αιτίες υπέρτασης.

Πιθανές αιτίες

Μη συμμόρφωση: 

Ο ασθενής δεν λαμβάνει τις δόσεις όπως του έχουν συνταγογραφηθεί.

Ακατάλληλη αγωγή: 

Η θεραπεία που ακολουθεί δεν είναι επαρκής, ίσως λόγω ακατάλληλης δοσολογίας ή μη τακτικής επαναξιολόγησης.

Σύνδρομο της λευκής μπλούζας: 

Υψηλότερες τιμές πίεσης κατά τη μέτρηση στο ιατρείο λόγω άγχους.

Δευτερογενής υπέρταση:

 Άλλη πάθηση που προκαλεί την υπέταση  και η οποία μπορεί να θεραπευτεί αν αντιμετωπιστεί η κύρια αιτία.

Υπερδραστηριότητα του συμπαθητικού νευρικού συστήματος: 

Μπορεί να παίζει ρόλο στην ανάπτυξη της ανθεκτικής υπέρτασης.

Το τρέχον τοπίο θεραπείας της ανθεκτικής υπέρτασης

Πρώτον, οι γιατροί θα πρέπει να προσπαθήσουν να βελτιστοποιήσουν τον τρόπο ζωής του ασθενούς, ταυτόχρονα με τον αποκλεισμό άλλων αιτιών, όπως η μη συμμόρφωση με τη φαρμακευτική αγωγή, η δευτεροπαθής υπέρταση, η υπέρταση της λευκής μπλούζας και τα φάρμακα που επιδεινώνουν την κατάσταση.

Το πρώτο βήμα είναι πάντα οι αλλαγές στον τρόπο ζωής. Είναι δύσκολο να ξεκινήσουν. Θα είναι ακόμη πιο δύσκολο να διατηρηθούν. Αλλά δεν έχει σημασία. Πάντα ξεκινάμε με αυτά και συνεχίζουμε με αυτά.

Εάν η αρτηριακή πίεση δεν βελτιωθεί με τα δύο πρώτα βήματα, επόμενο βήμα είναι η βελτιστοποίηση ενός σχήματος τριών φαρμάκων: 

έναν αναστολέα ΜΕΑ ή έναν αποκλειστή υποδοχέα αγγειοτασίνης,

έναν ανταγωνιστή διαύλων ασβεστίου και ένα διουρητικό.

Θυμηθείτε, οι βήτα-αποκλειστές δεν θεωρούνται πλέον θεραπεία πρώτης γραμμής για την υπέρταση. 

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχουν σημαντικές χρήσεις. Αλλά συνήθως, όταν μιλάμε για ανθεκτική υπέρταση, μιλάμε για ένα σχήμα τριών φαρμάκων.

Εάν η αρτηριακή πίεση εξακολουθεί να μην βρίσκεται στο στόχο, θα μπορούσε να εξεταστεί ένα υποκατάστατο ενός θειαζιδικού διουρητικού όπως η χλωροθαλιδόνη ή η ινδαπαμίδη.

Εάν η πίεση παραμένει ανεξέλεγκτη παρά τη βέλτιστη τριπλή θεραπεία, μπορεί να εξεταστεί μια επιλογή τέταρτης γραμμής, 

οι ανταγωνιστές των υποδοχέων των μεταλλοκορτικοειδών, η σπιρονολακτόνη ή η επλερενόνη.

Οι νεότερες θεραπείες για την ανθεκτική υπέρταση

Έχουμε τώρα μια νέα κατηγορία φαρμάκων που αναστέλλουν τη σύνθεση της αλδοστερόνης

Αυτή ήταν μια πρόκληση για τους βιοχημικούς εδώ και μια δεκαετία, οι οποίοι αγωνίζονται να βρουν έναν επιλεγμένο αναστολέα συνθάσης αλδοστερόνης που θα μπλοκάρει τη σύνθεση της αλδοστερόνης χωρίς να μπλοκάρει επίσης τη συνθάση της κορτιζόλης.

Οι αναστολείς συνθάσης αλδοστερόνης σε ανάπτυξη όψιμης φάσης περιλαμβάνουν τη λορουνδροστάτη (Mineralys Therapeutics) και τη μπαξδροστάτη (AstraZeneca).

Τα αποτελέσματα της κεντρικής μελέτης φάσης 3 Launch-HTN, που δημοσιεύθηκαν στο JAMA, κατέδειξαν σημαντική μείωση της αρτηριακής πίεσης με τη λορουνδροστάτη έναντι του εικονικού φαρμάκου μεταξύ των συμμετεχόντων με αρρύθμιστη και ανθεκτική υπέρταση. Τα βασικά δεδομένα για τη λορουνδροστάτη έδειξαν επίσης σημαντική βελτίωση της αρτηριακής πίεσης σε ενήλικες με αρρύθμιστη υπέρταση και χρόνια νεφρική νόσο.

Σε παρόμοιο βαθμό, η προσθήκη μπαξδροστάτης επιπλέον της βασικής αντιυπερτασικής θεραπείας μείωσε σημαντικά την αρτηριακή πίεση μετά από 12 εβδομάδες σε ασθενείς με αρρύθμιστη ή ανθεκτική υπέρταση.

Μπορεί να έχουν καλύτερο προφίλ παρενεργειών από τους ανταγωνιστές των υποδοχέων των μεταλλοκορτικοειδών και μπορεί να καταλάβουν μεγάλη θέση στην αντιυπερτασική θεραπεία.

Δύο φορές ετησίως ενέσιμες θεραπείες μικρού παρεμβατικού RNA, όπως η ζιλεμπεσιράνη (Alnylam), που μειώνουν τη δραστικότητα της αλανινογλυκολικής αμινοτρανσφεράσης, έχουν επίσης κερδίσει το ενδιαφέρον. 

Η ζιλεμπεσιράνη είχε αξιολογηθεί προηγουμένως στη μελέτη φάσης 2 KARDIA-3 για ασθενείς με αρρύθμιστη υπέρταση και υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο. 

Η ζιλεμπεσιράν δεν μείωσε σημαντικά την αρτηριακή πίεση στο ιατρείο σε ασθενείς με αρρύθμιστη υπέρταση και υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο. 

Ωστόσο, σχεδιάζεται μια μελέτη φάσης 3.

Το ενδιαφέρον για τα ενέσιμα μπορεί να σχετίζεται με την άνοδό τους στη θεραπεία της οστεοπόρωσης, της απώλειας βάρους και του διαβήτη.

Νεφρική απονεύρωση

Το 2023, ο FDA ενέκρινε δύο συστήματα νεφρικής απονεύρωσης για τη θεραπεία της υπέρτασης: 

Ένα σύστημα νεφρικής απονεύρωσης με υπερήχους (Paradise, ReCor Medical) ακολουθούμενο από ένα σύστημα νεφρικής απονεύρωσης με ραδιοσυχνότητες (Symplicity, Medtronic).

Γνωρίζουμε ότι η νεφρική απονεύρωση έχει αποδειχθεί αποτελεσματική σε ένα ευρύ φάσμα βαρύτητας της υπέρτασης.  

Οι περισσότεροι ασθενείς λαμβάνουν τα αντιυπερτασικά τους φάρμακα το πρωί. Αλλά με τη νεφρική απονεύρωση, μπορεί να υπάρχει προστασία κατά τις ευάλωτες πρώτες πρωινές ώρες, όπου υπάρχει δυσανάλογος αριθμός καρδιαγγειακών παθήσεων, εγκεφαλικού επεισοδίου και καρδιαγγειακών επεισοδίων πριν ξυπνήσουν οι ασθενείς.

Με βάση όλα αυτά τα δεδομένα, ο FDA ενέκρινε αυτές τις δύο συσκευές. Η ένδειξη είναι αρκετά ευρεία. Η ένδειξη είναι η μείωση της αρτηριακής πίεσης ως συμπληρωματική θεραπεία. Αυτό είναι πραγματικά σημαντικό. Δεν είναι θεραπεία πρώτης γραμμής. Δεν προορίζεται για τη θεραπεία κάποιου που ρυθμίζεται αρκετά καλά με φάρμακα, αλλά για ασθενείς των οποίων η τροποποίηση του τρόπου ζωής και τα φάρμακα δεν ρυθμίζουν την αρτηριακή τους πίεση.

Επίλογος

Έχουμε δεκάδες φάρμακα. 

Γιατί λοιπόν δεν λειτουργούν; 

Η απάντηση είναι ότι λειτουργούν στα άτομα που τα λαμβάνουν. 

Πρέπει να αντιμετωπίσουμε την πραγματικότητα ότι πολλοί ασθενείς σταματούν να παίρνουν τα φάρμακά τους μέσα σε ένα χρόνο. 

Χρειαζόμαστε νέα εργαλεία για την αξιοποίηση της διαχείρισης. 

Χρειαζόμαστε ψηφιακή διαχείριση υγείας, ειδικά καθώς απομακρυνόμαστε από τα νοσοκομεία και τις κλινικές, περισσότερη φροντίδα για να ζούμε στο σπίτι. 

Πρέπει να χειριζόμαστε δεδομένα ακριβούς ιατρικής και τεχνολογίες θεραπείας. 

Πρέπει να εμπλέξουμε τους ασθενείς και πρέπει να εμπλέξουμε ο ένας τον άλλον στην εκπαίδευση.

Το άρθρο επιμελήθηκε ο Παθολόγος Ηρακλής Αβραμόπουλος
Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Υγεία

Βιβλιογραφία

Saxena M, Laffin L, Borghi C, et al. Lorundrostat in Participants With Uncontrolled Hypertension and Treatment-Resistant Hypertension: The Launch-HTN Randomized Clinical Trial. JAMA. 2025;334(5):409–418.

ΥΠΕΡΤΑΣΗ..ΛΟΡΟΥΝΔΡΟΣΤΑΤΗ

 




Η καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης (HFpEF) έχει γίνει ο πιο συνηθισμένος τύπος καρδιακής ανεπάρκειας, εν μέρει λόγω της παγκόσμιας αύξησης της παχυσαρκίας και του διαβήτη . 


Μια έρευνα που μελετά τον ρόλο των αγωνιστών GLP-1 στη μείωση του κινδύνου της ασθένειας προσφέρει πλέον ελπίδα και ένα νέο κλινικό μονοπάτι.

 Στην ανάλυσή τους, που βασίστηκε σε αρκετές μελέτες κοόρτης με δεδομένα για 58.000 άτομα από συστήματα υγειονομικής περίθαλψης στις ΗΠΑ, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ασθενείς με HFpEF που σχετίζεται με την παχυσαρκία και με διαβήτη , οι οποίοι είχαν ξεκινήσει θεραπεία με τα 

GLP-1 σεμαγλουτίδη ή τιρζεπατίδη, παρουσίασαν πάνω από 40% χαμηλότερο κίνδυνο νοσηλείας λόγω καρδιακής ανεπάρκειας ή θνησιμότητας από οποιαδήποτε αιτία σε σύγκριση με όσους έλαβαν σιταγλιπτίνη, ένα φάρμακο που μειώνει τη γλυκόζη και χρησιμοποιήθηκε ως συγκριτικό εικονικό φάρμακο.

Ενα στα 300 βρέφη που γεννιούνται στις ΗΠΑ διαγιγνώσκεται με μια πάθηση υγείας που ανιχνεύεται με έναν τυπικό έλεγχο νεογνών. 

Η αλληλούχιση του γονιδιώματος μπορεί να εντοπίσει εκατοντάδες διαταραχές, ιδιαίτερα γενετικές παθήσεις που δεν διαθέτουν τους βιοδείκτες του αίματος για να εντοπιστούν σε τυπικές μεθόδους ελέγχου. 

Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα μιας προοπτικής μελέτης καταδεικνύουν ότι μια στοχευμένη ανάλυση αλληλούχισης γονιδιώματος που αναζητά παραλλαγές σε ένα προκαθορισμένο σύνολο γονιδίων, είναι όχι μόνο εφικτή, αλλά μπορεί να βελτιώσει τα αποτελέσματα για την υγεία, επιτρέποντας την έγκαιρη ανίχνευση ενός ευρύτερου φάσματος θεραπεύσιμων παθήσεων και διαταραχών σε σχέση με τους τυπικούς ελέγχους. 

Πρόκειται για τη μελέτη GUARDIAN, μια από τις πρώτες μεγάλης κλίμακας έρευνες παρατήρησης που χρησιμοποίησαν την ανάλυση DNA ως μέθοδο. 

Τα ενδιάμεσα αποτελέσματα από τους πρώτους 4.000 ασθενείς έδειξαν ότι μπορεί να εντοπίσει παθήσεις σε νεογνά που διαφορετικά θα μπορούσαν να μην ανιχνευθούν κλινικά μέχρι την εμφάνιση των συμπτωμάτων. Η έρευνα στοχεύει στη μελέτη 100.000 βρεφών τα επόμενα χρόνια.

Στη μάχη κατά της άνοιας

Ένα επιπλέον όφελος του εμβολίου για τον έρπητα ζωστήρα, η μείωση του κινδύνου άνοιας, αναδείχθηκε από μελέτη που αφορούσε περισσότερα από 100.000 άτομα στην Αυστραλία. 

Εντοπίστηκε ότι στα περίπου επτά χρόνια μετά την κυκλοφορία του εμβολίου για έρπητα ζωστήρα, η πιθανότητα νέας διάγνωσης άνοιας σε άτομα που ήταν επιλέξιμα για το εμβόλιο αυτό ήταν σχεδόν δύο ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερη από ό,τι στα άτομα που δεν ήταν επιλέξιμα.

Τα οφέλη των παρεμβάσεων στον τρόπο ζωής των ηλικιωμένων, όπως η άσκηση και οι κοινωνικές επαφές, για τη μείωση του κινδύνου άνοιας έχουν τεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος δύο κλινικών δοκιμών, της FINGER στη Φινλανδία και της POINTER στις ΗΠΑ. 

Η πιο πρόσφατη δοκιμή POINTER που είχε περίπου 2.100 συμμετέχοντες αφορούσε στην αύξηση της σωματικής και γνωστικής δραστηριότητας, της κοινωνικής εμπλοκής και της παρακολούθησης της καρδιαγγειακής τους υγείας και της υιοθέτησης μιας πιο υγιεινής διατροφής διαπιστώνοντας επιπλέον ότι το όφελος ήταν μεγαλύτερο μέσα από τη δομημένη παρέμβαση.

Ένα καλύτερο εμβόλιο για τον ιό της Ηπατίτιδας Β για άτομα με HIV που ενδέχεται να μην εμφανίσουν επαρκή ανοσολογική απόκριση στο συμβατικό εμβόλιο προέκυψε από τη δοκιμή Bee-HIVe, η οποία περιλάμβανε σχεδόν 600 ενήλικες με HIV σε 41 τοποθεσίες σε δέκα χώρες, που δεν ανταποκρίθηκαν σε προηγούμενο εμβολιασμό για την ηπατίτιδα Β και λάμβαναν αντιρετροϊκή θεραπεία.

Η επόμενη έρευνα που επέλεξε το περιοδικό JAMA δεν είναι μια ιστορία επιτυχίας. 

Μια ομάδα ερευνητών έθεσε στο επίκεντρο του ενδιαφέροντός της τις μελέτες που αξιολογούν την απόδοση των εφαρμογών μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLM) σε κλινικά περιβάλλοντα υγειονομικής περίθαλψης. 

Εξέτασε περισσότερες από 500 μελέτες που δημοσιεύθηκαν μεταξύ του 2022 και των αρχών του 2024 και διαπίστωσε ότι ενώ τέτοιου είδους μελέτες για την αξιολόγηση των εφαρμογών LLM έχουν εκτοξευθεί, ωστόσο είναι «κατακερματισμένες και ανεπαρκείς» με μόνο το 5% να χρησιμοποιεί πραγματικά δεδομένα ασθενών για την αξιολόγηση των εφαρμογών. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι μελέτες αξιολόγησης των μοντέλων ενδέχεται να μην εστιάζουν στις πιο χρήσιμες εφαρμογές υγειονομικής περίθαλψης. 

Για παράδειγμα, υπάρχει μικρότερη εστίαση στη δοκιμή της απόδοσης των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης σε διοικητικές εργασίες, όπως η συγγραφή συνταγών και παραπομπών και η λήψη κλινικών σημειώσεων, εργασίες που όμως συμβάλουν στην επαγγελματική εξουθένωση των γιατρών.

Καρκίνος, υπέρταση ,εγκεφαλική βλάβη

Οι ασθενείς με οξεία εγκεφαλική βλάβη συχνά έχουν αναιμία, η οποία σχετίζεται με αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα. 

Αν και οι μεταγγίσεις ερυθρών αιμοσφαιρίων μπορεί να μετριάσουν αυτό το πρόβλημα, έχουν επίσης συσχετιστεί με επιπλοκές, όπως δευτερογενή λοίμωξη και βλάβη στους πνεύμονες. Τα ευρήματα από την τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή TRAIN υποστηρίζουν ότι μια πιο φιλελεύθερη στρατηγική μετάγγισης αίματος, όπου η μετάγγιση ξεκινά με επίπεδο αιμοσφαιρίνης 9 g/dL έναντι 7 g/dL, έχει καλύτερα νευρολογικά αποτελέσματα σε ασθενείς με οξεία εγκεφαλική βλάβη.

Το πορογενές καρκίνωμα in situ είναι μια μορφή καρκίνου του μαστού που δεν είναι απαραίτητο να εξελιχθεί σε διηθητικό καρκίνο. Ωστόσο, η θεραπεία συνήθως περιλαμβάνει χειρουργική επέμβαση που μπορεί να συνδυαστεί με ακτινοβολία ή ενδοκρινική θεραπεία. 

Η δοκιμή COMET περιλάμβανε σχεδόν 1.000 γυναίκες ηλικίας 40 ετών και άνω με νεοδιαγνωσμένο πορογενές καρκίνωμα in situ, θετικό σε ορμονικούς υποδοχείς και αρνητικό και υποδοχείς ERBB2. 

Τα αποτελέσματα της δοκιμής υποδηλώνουν ότι η ενεργή παρακολούθηση των ασθενών, με τακτικές κλινικές εξετάσεις και απεικόνιση και χειρουργική επέμβαση μόνο ανάλογα με τις ανάγκες, θα μπορούσε να είναι μια επιλογή για ορισμένες γυναίκες με αυτό τον τύπο καρκίνου, προκειμένου να αποφύγουν πιο εκτεταμένες χειρουργικές και ιατρικές θεραπείες.

Τέλος, για τα εκατομμύρια ανθρώπων σε όλο τον κόσμο των οποίων η αρτηριακή πίεση παραμένει επικίνδυνα υψηλή παρά τη χρήση πολλαπλών φαρμάκων, τα αποτελέσματα μιας τυχαιοποιημένης κλινικής δοκιμής φάσης 3 με τη συμμετοχή περισσότερων από 1.000 ενηλίκων με ανεξέλεγκτη υπέρταση, θα μπορούσαν να προσφέρουν μια νέα θεραπευτική επιλογή. 

Η λορουνδροστάτη (lorundrostat) είναι ένα καινοτόμο φάρμακο που αποδείχθηκε ότι μειώνει σημαντικά την αρτηριακή πίεση όταν προστίθεται σε υπάρχοντα φαρμακευτικά σχήματα.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΩ ΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ ΜΟΥ





Ξεχνάτε ονόματα. 

Μπαίνετε σε ένα δωμάτιο και δεν θυμάστε γιατί πήγατε εκεί. 

Διαβάζετε την ίδια πρόταση τρεις φορές γιατί το μυαλό σας δεν μπορεί να μείνει συγκεντρωμένο. 

Τέτοιες καταστάσεις συνήθως αποδίδονται στο άγχος, στον κακό ύπνο ή στο ότι είμαστε «πολύ απασχολημένοι».

Όταν όμως αυτές αρχίζουν να συμβαίνουν συχνά, μπορεί ν

α είναι κάτι πολύ σημαντικότερο. Ένα μήνυμα ότι κάτι δεν πάει καλά. 

Εξάλλου τα προβλήματα στη γνωστική υγεία δεν εμφανίζονται ξαφνικά και τέτοιου είδους φαινόμενα μπορεί να είναι πρώιμα σημάδια βαθύτερων προβλημάτων, τα οποία είναι πολύ πιο εύκολο να αντιμετωπιστούν όταν εντοπιστούν νωρίς.

«Ο εγκέφαλος, όπως κάθε άλλο όργανο, ανταποκρίνεται πολύ καλά στη δομημένη εκπαίδευση, παρότι οι συνθήκες του τρόπου ζωής παίζουν ρόλο, τονίζει ο Amit Kumar Agarwal, ανώτερος σύμβουλος Νευρολογίας και Ιατρικής Εγκεφαλικού στο Amrita Hospital Faridabad.

Σε αυτό το πλαίσιο προτείνει πέντε εύκολες ασκήσεις για τον εγκέφαλο που έχει αποδειχθεί ότι λειτουργούν και μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τη συγκέντρωση, τη μνήμη και τη νοητική διαύγεια όταν γίνονται συχνά.

1. Εκπαίδευση στη συνειδητή προσοχή

Αυτή είναι μία από τις καλύτερες ασκήσεις για τον εγκέφαλο. Για δέκα λεπτά, καθίστε ακίνητοι και επικεντρωθείτε στην ...αναπνοή σας. 

Όταν το μυαλό αρχίζει να περιπλανιέται, φέρτε το απαλά πίσω. 

Αυτό γυμνάζει τον προμετωπιαίο φλοιό, που ελέγχει την προσοχή και τη λήψη αποφάσεων. Οι ασθενείς αναφέρουν ότι με τον χρόνο βελτιώνεται η συγκέντρωσή τους, η νοητική διαύγεια και ο συναισθηματικός έλεγχος.

2. Άσκηση μνήμης

Αντί να προσπαθείτε να θυμάστε μεγάλες λίστες, χωρίστε τις σε μικρότερα, πιο χρήσιμα κομμάτια. Για παράδειγμα, δείτε έναν αριθμό τηλεφώνου ως τρία μέρη αντί για 10 ψηφία. Αυτή η άσκηση ενισχύει τη λειτουργική μνήμη και διευκολύνει τον εγκέφαλο να συγκρατεί και να ανακαλεί πληροφορίες. 

Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για μαθητές και επαγγελματίες.

3. Εκπαίδευση σε δύο ταυτόχρονες εργασίες

Κάντε δύο πράγματα ταυτόχρονα, όπως να μετράτε αντίστροφα ενώ περπατάτε ή να ακούτε ένα podcast ενώ κάνετε ελαφριές δουλειές στο σπίτι. 

Αυτό δοκιμάζει την εκτελεστική λειτουργία του εγκεφάλου και τον νευρωνικό συντονισμό, διευκολύνοντας την ταυτόχρονη εκτέλεση εργασιών και κάνοντας το μυαλό πιο ευέλικτο. Νευρολογικά, βελτιώνει την επικοινωνία μεταξύ διαφορετικών περιοχών του εγκεφάλου.

4. Άσκηση οπτικής μνήμης

Για 30 δευτερόλεπτα, κοιτάξτε μια περίπλοκη εικόνα, έναν χώρο ή μια σελίδα εφημερίδας. Κλείστε τα μάτια και προσπαθήστε να θυμηθείτε όσο το δυνατόν περισσότερα στοιχεία, όπως χρώματα, θέσεις, λέξεις ή πρόσωπα. Αυτό βελτιώνει την οπτική μνήμη και την προσοχή στη λεπτομέρεια, δύο δεξιότητες που συχνά εξασθενούν νωρίς αλλά βελτιώνονται με την επαναλαμβανόμενη άσκηση.

5. Ενεργοποίηση με νέα ερεθίσματα

Τα νέα ερεθίσματα είναι από τους καλύτερους τρόπους να «ξυπνήσει» ο εγκέφαλος. Όταν μαθαίνετε μια νέα γλώσσα, ένα μουσικό όργανο ή ακόμη και μια καινούργια διαδρομή για τη δουλειά, ο εγκέφαλος αναγκάζεται να δημιουργήσει νέες συνδέσεις. Αυτό βοηθά να διατηρείται η μνήμη δυνατή και επιβραδύνει τη γνωστική έκπτωση, κάνοντας τον εγκέφαλο πιο ευέλικτο.

Μια «απαραίτητη προληπτική φροντίδα»

«Το πιο σημαντικό είναι η συνέπεια, όχι η πολυπλοκότητα. 

Με μόλις 15 έως 20 λεπτά εκπαίδευσης του εγκεφάλου την ημέρα, μπορείτε να δείτε μεγάλες αλλαγές στη συγκέντρωση, τη μνήμη και τη νοητική αντοχή. Σ έναν κόσμο γεμάτο περισπασμούς, η εκπαίδευση του εγκεφάλου δεν είναι πια επιλογή. Είναι απαραίτητη προληπτική φροντίδα», καταλήγει ο Amit Kumar Agarwal.

ΔΙΑΚΟΠΤΗΣ ΠΟΥ ΛΛΑΖΕΙ ΤΗ ΔΙΑΘΕΣΗ

 





Ανακάλυψαν έναν βιολογικό «διακόπτη» για την κατάθλιψη

Ειναι ένα ένζυμο που ρυθμίζει πώς το στρες μεταβάλλει τα εγκεφαλικά κύτταρα, ανοίγοντας νέους δρόμους για 

τη διάγνωση και θεραπεία ψυχικών διαταραχών.

Η χρόνια έκθεση στο στρες μπορεί να επαναπρογραμματίσει τον εγκέφαλο, οδηγώντας σε μια σειρά από ψυχικές διαταραχές

Τώρα, επιστήμονες πιστεύουν πως μια μικρή χημική διεργασία που 

προσθέτει “ζάχαρη” στα εγκεφαλικά κύτταρα μπορεί να λειτουργεί σαν «διακόπτης» για την κατάθλιψη 

ανοίγοντας έναν νέο δρόμο κατανόησης και θεραπείας των διαταραχών διάθεσης.

Ερευνητές από το Ινστιτούτο Βασικής Επιστήμης της Νότιας Κορέας (IBS) διαπίστωσαν ότι το παρατεταμένο στρες αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο 

οι πρωτεΐνες στον προμετωπιαίο φλοιό «διακοσμούνται» με σιαλικό οξύ — ένα μόριο σακχάρου που καθορίζει τις επιφανειακές ιδιότητες των νευρώνων. 

Αυτές οι αλυσίδες σακχάρων, γνωστές ως γλυκάνες, προσκολλώνται στις πρωτεΐνες μέσω της Γλυκοζυλίωσης 

μηχανισμου που μέχρι πρόσφατα συνδεόταν κυρίως με νευροεκφυλιστικές ασθένειες.

Μία συγκεκριμένη μορφή Γλυκοζυλίωσης 

η O-γλυκοζυλίωση

επηρεάζει το πώς οι νευρώνες επικοινωνούν μεταξύ τους. 

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι

το στρες μπορεί να διαταράξει αυτές 

τις «ζαχαρούχες» δομές, παρεμβαίνοντας 

στη φυσιολογική επικοινωνία του εγκεφάλου.

Η μελέτη εντόπισε ένα ένζυμο-κλειδί, το St3gal1, που εκτελεί το τελευταίο στάδιο της «επικάλυψης» με ζάχαρη. 

Αυτή η μικρή αλλά κρίσιμη διαδικασία επηρεάζει τη διάρκεια ζωής των πρωτεϊνών και τη λειτουργία των συνάψεων, με την απώλειά της να οδηγεί σε συμπτώματα παρόμοια με την κατάθλιψη.

Σε πειράματα με ποντίκια, η μείωση της St3gal1 προκάλεσε απώλεια κινήτρου και αυξημένο άγχος, ενώ η ενίσχυσή της ανέστρεψε τα συμπτώματα, επιβεβαιώνοντας τη σημασία του ενζύμου στη ρύθμιση της διάθεσης. 

Οι ερευνητές βρήκαν επίσης ότι η St3gal1 σταθεροποιεί τη λειτουργία της πρωτεΐνης neurexin-2, που υποστηρίζει τη διασύνδεση των νευρώνων. 

Όταν το στρες αφαιρούσε αυτές τις «ετικέτες ζάχαρης», η νευρωνική επικοινωνία κατέρρεε — αλλά η αποκατάσταση της St3gal1 επανέφερε την ισορροπία.

Η μελέτη δείχνει ότι η ανώμαλη γλυκοζυλίωση στον εγκέφαλο συνδέεται άμεσα με την εμφάνιση της κατάθλιψης

Ανοίγει τον δρόμο για νέους βιοδείκτες και θεραπευτικούς στόχους πέρα από τη σεροτονίνη.

Αν και τα ευρήματα προέρχονται από αρσενικά ποντίκια και όχι ανθρώπους, παρέχουν ένα νέο βιολογικό πλαίσιο για τη μελέτη της κατάθλιψης. 

Όπως σημείωσε ο διευθυντής του IBS, C. Justin Lee, «το επίτευγμα αυτό μπορεί να επεκταθεί πέρα από τη θεραπεία της κατάθλιψης, προσφέροντας ελπίδα και για άλλες ψυχικές παθήσεις όπως 

 η σχιζοφρένεια.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει ότι στα θηλυκά ποντίκια, παρότι παρατηρήθηκαν αλλαγές στη συμπεριφορά, τα επίπεδα της St3gal1 δεν μεταβλήθηκαν, γεγονός που υποδηλώνει ότι άνδρες και γυναίκες ίσως χρησιμοποιούν διαφορετικούς μοριακούς μηχανισμούς για να αντιμετωπίσουν το στρες.

Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science Advances.

ΒΛΕΠΕΤΕ ΟΝΕΙΡΑ...








 Οι περισσότεροι ονειρεύονται, ομως δεν θυμούνται  λεπτομέρειες. 

Το αν τα όνειρα έχουν νόημα αποτελεί αντικείμενο συζήτησης εδώ και γενιές, με ορισμένους να τα βλέπουν 

ως ψυχολογικές αντανακλάσεις και άλλους 

ως συμβολικά μηνύματα. 

Αλλά όταν κάποιος που έχει πεθάνει εμφανίζεται σ ένα όνειρο, 

η εμπειρία συχνά είναι βαθύτερη 

και πιο συναισθηματική. 

Αυτά τα όνειρα μπορούν να ξεχωρίσουν επειδή αγγίζουν μέρη του εαυτού μας που παραμένουν ευαίσθητα πολύ μετά την απώλεια.

Οι ειδικοί σημειώνουν ότι τα όνειρα με αγαπημένα πρόσωπα που έχουν πεθάνει εμφανίζονται συχνά 

κατά τη διάρκεια αλλαγών στη ζωή 

νέες ευθύνες, μεταβαλλόμενες σχέσεις ή σημαντικές αποφάσεις. 

Σ αυτές τις στιγμές, το μυαλό χρησιμοποιεί τα όνειρα για να επεξεργαστεί συναισθήματα, να αντιμετωπίσει το άγχος και να επισημάνει τι μπορεί να αποφεύγουμε κατά τη διάρκεια της ημέρας. 

Το πώς νιώθουμε όταν ονειρευόμαστε είναι πιο σημαντικό από την ίδια την ιστορία.

Το να ξυπνάμε παρηγορημένοι, ανήσυχοι ή σκεπτικοί μπορεί να αποκαλύψει το εσωτερικό μήνυμα που προσπαθεί να επικοινωνήσει το μυαλό. 

Ορισμένες ερμηνείες επικεντρώνονται στη θλίψη ή σε άλυτα συναισθήματα. 

Τα όνειρα μπορεί να επαναφέρουν κάποιον στην επίγνωσή μας, ώστε να μπορέσουμε να επανεξετάσουμε συναισθήματα που δεν έχουμε επεξεργαστεί πλήρως. 

Άλλοι πιστεύουν ότι αυτά τα όνειρα λειτουργούν συμβολικά, χρησιμοποιώντας την εικόνα ενός αγαπημένου προσώπου για να μας υπενθυμίσουν ιδιότητες, μαθήματα ή μοτίβα που συνδέονται με αυτό.

Μια μικρότερη ομάδα βλέπει αυτά τα όνειρα ως πνευματικές «επισκέψεις», ειδικά όταν αφήνουν μια αίσθηση γαλήνης. 

Ανεξάρτητα από την εξήγηση, 

τα όνειρα που αφορούν άτομα που έχουν φύγει από τη ζωή συχνά μας υπενθυμίζουν 

ότι η αγάπη, η μνήμη και το συναίσθημα παραμένουν μέρος της ζωής μας. 

Ενθαρρύνουν την αναστοχασμό, 

την επούλωση και την κατανόηση, 

δείχνοντας ότι οι συνδέσεις που κουβαλάμε συνεχίζουν να μας διαμορφώνουν με ουσιαστικούς τρόπους.






ΤΙ ΔΕΝ ΤΡΩΜΕ ΠΡΙΝ ΤΟΝ ΥΠΝΟ

 





1.Μια μπριζόλα: Τι ψυχή έχει; Άσε που είναι και σκέτη πρωτεϊνη. Κι όμως, το κόκκινο κρέας διεγείρει τις φυσικές διεργασίες του οργανισμού και εάν είσαι ήδη σε υπερένταση ή κουρασμένη, θα δυσκολευτείς να κοιμηθείς.

2.Μια σαλατούλα: Όσο υγιεινή και αν είναι, απόφυγε να τη φας πριν τον ύπνο καθώς οι φυτικές ίνες που έχει κινούνται με αργό ρυθμό στο πεπτικό σου σύστημα. Γεγονός που θα σε οδηγήσει σε αϋπνία.

3.Ένα σακουλάκι πατατάκια: Εκτός του ότι είναι επεξεργασμένη τροφή, το όξινο γλουταμινικό νάτριο που έχουν δεν θα σου επιτρέψει να κοιμηθείς ήρεμα.

4.Μια μακαρονάδα: Που είναι και ελαφριά και χωνεύεται εύκολα. Μμμ, ναι, αλλά τα ζυμαρικά θα αυξήσουν την ινσουλίνη και όσο εσύ θα κοιμάσαι το βάρος σου θα αυξάνεται.

5.Λίγο παγωτάκι: Είναι λιχουδιά, είναι νόστιμο αλλά από την άλλη έχει τόσο λίπος και ζάχαρη που είναι σαν να λες στο σώμα σου «Πάχυνε κι άλλο, μπορείς!»..

Λίγα κομμάτια πίτσα: Φύλαξέ την καλύτερα για το μεσημεριανό της επόμενης μέρας αφού όχι μόνο θα σε παχύνει αλλά και σου προκαλέσει και καούρες πριν τον ύπνο.

7.Δημητριακά με γάλα: Τέλεια για το πρωί αλλά για το βράδυ είναι επίφοβα καθώς η ζάχαρη και οι υδατάθρακες που περιέχουν δεν θα αφήσουν τον οργανισμό σου να ξεκουραστεί όπως θα έπρεπε.

8.Λίγη σοκολατίτσα: Αν δεν το θυμάσαι να βοηθήσουμε τη μνήμη σου: περιέχει καφεϊνη. Είναι σαν να πίνεις καφέ και μετά να περιμένεις να σε πάρει ο ύπνος…

9.Ένα ποτάκι: Μόνο ένα, μωρέ. Για να ηρεμήσουμε. Μπορεί να πέσεις ξερή για ύπνο αλλά ο ύπνος σου δεν θα είναι ποιοτικός και ξεκούραστος.

Πέμπτη 29 Ιανουαρίου 2026

ΟΛΑ ΕΧΟΥΝ ΤΟΝ ΣΚΟΠΟ ΤΟΥΣ



























Όλοι , γκρινιάζουμε 

για τα όποια στραβά έρθουν στη ζωή μας. 

Όχι μόνο για τα σοβαρά, 

αλλά και για τα πιο απλά. 

Εγκλωβισμένοι μόνο στον πόνο του σήμερα, αδυνατούμε να ζυγίσουμε το ευεργέτημα μίας δύσκολης στιγμής στη βραχυπρόθεσμη εξέλιξή μας.




Όλα στη ζωή έχουν έναν σκοπό, 

ακόμα κι αν εκείνη τη στιγμή δεν μπορείς 

να το αντιληφθείς. 

Η ζωή ξέρει να σε φέρνει μέσα από τις κατάλληλες καταστάσεις, ώστε να επιτρέψει στον καλύτερο εαυτό σου να αναδυθεί στην επιφάνεια και να καταπλήξει ακόμα κι εσένα τον ίδιο.




Δεν υπάρχει δυσκολία που να μην μπορείς να ξεπεράσεις. 

Για να στη φέρνει στο διάβα σου η ζωή, σημαίνει πως γνωρίζει ήδη για τις αντοχές και ικανότητές σου.



Ο άνθρωπος γίνεται σοφότερος μέσα από τις άσχημες στιγμές, διότι το ίδιο το πρόβλημα τον κινητοποιεί και τον ωθεί να ψάχνει για λύσεις.

Οι περισσότεροι  που σήμερα θαυμάζουμε, γνώριζαν πως δεν υπάρχει τίποτα το οποίο να έρχεται δίχως προσπάθεια, γι αυτό και πείσμωναν περισσότερο στη δύσκολη στιγμή χωρίς να εγκαταλείπουν. 

Και αν εξασκηθούμε περισσότερο, τότε θα καταλάβουμε πως το φως δε χάνεται ποτέ: 

απλά εμείς τυφλωνόμαστε και δεν μπορούμε να το δούμε.

Όλα στη ζωή έχουν τον σκοπό τους, 

Ολοι οι άνθρωποι που έρχονται στο διάβα μας, κάτι έχουν να μας διδάξουν

Ολες οι στιγμές γίνονται ένα πολύτιμο θησαύρισμα εμπειριών. 

Μία άρνηση για εργασία μπορεί να σε πείσει να αγωνιστείς και να βγάλεις από μέσα σου τον καλύτερό σου εαυτό, 

Μία αποτυχία στις εξετάσεις μπορεί να σου δείξει πως δεν κρίνεται από μία ατυχία όλη σου η ζωή.

Όλα έχουν τον σκοπό τους. 

Και αυτό το καταλαβαίνεις μετά από καιρό, ευχαριστώντας για όλα τα εμπόδια που σου έφερε.




Via  Μαρία Σκαμπαρδώνη